Voorbij win-win: de belangencheck van omgeving en maatschappij

Voorbij win-win: de belangencheck van omgeving en maatschappij

Partijen zijn eruit. Er ligt een oplossing die voor allebei werkt. In veel mediations is dit het eindpunt. In transcendente mediation is het een nieuw begin. Want wat betekent deze oplossing voor de mensen om partijen heen? Voor de kinderen, het team, de klanten, de buurt? De belangencheck van omgeving en maatschappij maakt van een goede win-win een win-win-win. In dit artikel lees je hoe je die check uitvoert.

Wat is de belangencheck van omgeving en maatschappij?

In De Evolutie Matrix staat de belangencheck in de derde pijler, tweede laag. Het is het moment waarop je de oplossing van partijen toetst aan het grotere geheel. Niet om de oplossing af te keuren, maar om te kijken of er nog meer winst te halen is.

De vraag verschuift van "Werkt dit voor ons?" naar "Wie merkt hier nog meer iets van, en hoe kunnen die meeprofiteren?"

Waarom is win-win niet genoeg?

Een win-win is gericht op de partijen aan tafel. Dat is waardevol, maar het blijft binnen de grenzen van het conflict. Juist in de omgeving zitten vaak de belangen die later alsnog voor problemen zorgen. Een ouderschapsregeling die werkt voor beide ouders, maar niet voor de school of de opa en oma. Een afspraak tussen twee compagnons die de medewerkers in onzekerheid laat.

Bovendien: een oplossing die ook goed is voor de omgeving, geeft partijen meer voldoening. Ze hebben iets bijgedragen dat verder reikt dan henzelf.

Hoe voer je de belangencheck uit?

Stel na de win-win drie soorten vragen:

  1. De naaste omgeving. Hoe werkt deze oplossing uit voor de mensen direct om jullie heen? Wat zouden zij ervan vinden?
  2. De belangen van die omgeving. Welke belangen, behoeften en verlangens spelen er bij hen? Wat zou voor hen het verschil maken?
  3. De maatschappij. Kan de maatschappij hiervan profiteren? Wat zou er gebeuren als meer mensen het zo zouden oplossen?

Laat de antwoorden zichtbaar opschrijven in de matrix. Zo zien partijen dat de oplossing groeit, in plaats van dat er iets van hen wordt afgenomen.

Een voorbeeld uit de praktijk

In een schoolconflict eiste een moeder dat een klasgenootje met autisme naar een andere klas ging, omdat haar dochter werd gepest. De school hield vast aan inclusie. Na een lange weg door de eerste en tweede pijler kwamen moeder en school tot een win-win: beide meisjes zouden worden begeleid en de inclusie bleef overeind.

De belangencheck opende de derde pijler. Wat betekent dit voor de leerkracht, die dreigde op te branden? Voor de andere moeder, die zich uit schaamte terugtrok? Voor andere scholen met hetzelfde vraagstuk? Zo ontstonden nieuwe elementen: training voor de leerkracht, een gesprek tussen de twee moeders als gelijken en een schoolbreed programma.

Waar moet je op letten?

  • Alleen als de basis staat. De belangencheck werkt pas als partijen zich in de eerste en tweede pijler echt gehoord voelen. Te vroeg beginnen voelt als een extra eis.
  • Geen moreel appèl. Je stelt vragen uit nieuwsgierigheid, niet om partijen een schuldgevoel te geven.
  • Partijen beslissen. Kiezen ze er bewust voor om het bij de win-win te houden, dan is dat hun keuze. Ze weten dan in elk geval dat er meer kon.

Tot slot

De belangencheck van omgeving en maatschappij is de stap die van een goede oplossing de best mogelijke oplossing maakt. Het kost weinig tijd, en het levert vaak verrassend veel op: voor partijen, voor hun omgeving en voor jou als mediator.

Wil je zien hoe je deze stap in je eigen praktijk inbouwt? Bekijk de agenda van de Advanced Mediation Academy voor de eerstvolgende training.

Over de schrijver
Hilde Kroon is als mediator en jurist ruim 20 jaar werkzaam in NL en BE. Ze geeft permanente educatie aan professionele conflictoplossers en is auteur van verschillende boeken over mediation.
Reactie plaatsen