"Straks zie ik mijn kinderen niet meer": een casus over verhuizen na scheiding

Een vader belt de mediator. De moeder van zijn kinderen wil met haar nieuwe partner en de kinderen naar de andere kant van het land verhuizen. Hij is bang dat het contact met zijn kinderen zal verminderen, en misschien zelfs helemaal verdwijnt. Hij vraagt de mediator om de moeder uit te nodigen, in de hoop dat ze van gedachten verandert. De moeder wil wel op kennismaking komen, maar zegt aan de telefoon al: "Ik verander echt niet van gedachten, en ik ga geen traject van gesprekken aan." Er is maar één kans. Hoe gebruik je die?

Het doel van het eerste gesprek

Als er misschien maar één gezamenlijk gesprek is, moet het doel helder zijn. Dat doel is niet: de moeder overtuigen. Het doel is tijd winnen en de weg vrijmaken voor meer gesprekken.

De vader moet dat vooraf weten. Zijn focus ligt op het veranderen van de moeder. De focus van de mediator ligt erop dat híj verandert, zodat de moeder tijd geeft aan het proces.

De voorbereiding met de vader

In een één-op-ééngesprek krijgt de vader eerst zijn gelijk: de band met zijn kinderen is belangrijk voor hun ontwikkeling. De mediator neemt er de tijd voor:

  • Hoe heb je je vaderschap tot nu toe ingevuld? Kun je voorbeelden geven?
  • Wat vind je daar het mooiste aan?
  • Welke waarden wil je je kinderen meegeven?

Daarna volgt de omkering: "Hoe heeft wat je tot nu toe geprobeerd hebt gewerkt? Heeft het de weerstand vergroot?" De mediator legt de strategie uit: meebewegen in plaats van duwen. Hij gaat de moeder vragen hoe zij de vader kan helpen om zijn vaderschap in de nieuwe situatie in te vullen. Daarmee krijgt zij haar gelijk, en hoeft ze zich niet meer te verdedigen.

De voorbereiding met de moeder

Ook met de moeder is er een één-op-ééngesprek. De focus ligt op het begrijpen van haar beslissing:

  • Hoe heb je je moederschap ingevuld, en wat vind je daarin belangrijk?
  • Hoe zie je dat de vader zijn vaderschap heeft ingevuld?
  • Nu je het vanuit de helikopterview overziet: zou je hem kunnen helpen om zijn vaderschap in de nieuwe situatie vorm te geven? Wat zou je graag zien?

Er wordt geen verandering van haar verwacht. Juist daardoor kan ze ontspannen.

Wat er gebeurt

Door bij de vader voorop te stellen dat hij kan krijgen wat hij wil, goed contact met zijn kinderen, door de moeder te geven wat zij eigenlijk wil, erkenning voor haar moederschap en haar investeringen in de relatie, is hij bereid zijn houding te veranderen. En doordat de moeder zich begrepen voelt, geeft ze het gesprek meer tijd, en misschien zelfs meerdere gesprekken. Daarin kan de erkenning verdiept worden en kunnen ze samen hun rol als ouders invullen. Dat kan variëren van zelf ook verhuizen tot een andere invulling van het vaderschap op afstand.

Leerpunten voor de mediator

  • Geen gezamenlijk probleem. De vader ervaart een probleem, de moeder niet. Erken eerst beide posities voordat je naar een gemeenschappelijk belang zoekt.
  • Bereid het gesprek voor in caucus. Zo kan ieder vooraf de eerste beweging maken.
  • Partnerschap en ouderschap scheiden. Ze zijn geen partners meer, maar blijven wel samen ouders. Die vraag, "wat willen jullie je kinderen meegeven?", geeft richting.

Tot slot

Wie bang is zijn kind te verliezen, wil vechten. Maar vechten vergroot de afstand. Door de vader te helpen zijn eigen innerlijk conflict op te lossen en de moeder volledig te erkennen, ontstond ruimte waar eerst een muur stond.

Werk je met complexe scheidingszaken? Met het traject Doorbreken! werk je gericht aan doorbraken in je eigen casuïstiek.

Deze casus is geanonimiseerd. Details zijn aangepast.

Over de schrijver
Hilde Kroon is als mediator en jurist ruim 20 jaar werkzaam in NL en BE. Ze geeft permanente educatie aan professionele conflictoplossers en is auteur van verschillende boeken over mediation.
Reactie plaatsen