Verstoten doen we allemaal: een schoolconflict over uitsluiting

Verstoten doen we allemaal: een schoolconflict over uitsluiting

Al anderhalf jaar trekt een moeder aan de bel. Haar dochter wordt dagelijks gepest door een klasgenootje met autisme en dreigt depressief te worden. De school houdt vast aan het principe van inclusie: het kind blijft in de klas. De communicatie is dichtgeslibd. Mediation is het laatste redmiddel voordat de moeder haar dochter van school haalt. Het is een casus over uitsluiting. En, zo blijkt, over hoe we allemaal uitsluiten zodra we ons bedreigd voelen.

De eerste pijler: wie zit er aan tafel?

Aan tafel zitten de moeder en de schooldirecteur. Ze zien elkaar als vijand, maar ook als degene die het kan oplossen. In deze fase werk je alleen met wie partijen zelf aandragen. De onderstroom komt later.

De eigen oplossingen worden zichtbaar. De moeder eist een klaswisseling, blijft mailen via alle schoolapps en dreigt haar dochter van school te halen. De school wacht af, beperkt de moeder tot één communicatiekanaal en zoekt het probleem bij moeder en dochter. Het inzicht: dit werkt niet, voor niemand.

Iedereen sluit uit

Kijk je goed, dan zie je hetzelfde patroon aan alle kanten. De moeder wil het andere kind uit de klas. De school sluit de moeder uit van het gesprek. Het meisje met autisme wordt door de klas buitengesloten. En haar moeder trekt zich uit schaamte terug uit de schoolgemeenschap. Verstoten doen we allemaal, zodra we in de eerste pijler overleven. Afscheiden is daar de strategie om stand te houden.

Dat inzicht helpt om niemand tot dader te maken. Iedereen handelt vanuit angst, en iedereen heeft een punt.

De tweede pijler: van tegenstanders naar medestanders

Moeder en directeur ontdekken hun gedeelde verlangen: dat de kinderen gelukkig zijn en in een fijne omgeving kunnen leren. De school erkent, na anderhalf jaar, formeel dat de zorgen van de moeder terecht waren. Ieders 1% gelijk krijgt een plek.

De oplossing verschuift van "wel of niet van school" naar: hoe helpen we elkaar om de kinderen te helpen? Beide meisjes worden begeleid, de leerkracht wordt contactpersoon, en de inclusie blijft overeind.

De derde pijler: de verstotene wordt bondgenoot

Nu komt de onderstroom aan bod: de andere moeder. Zij is geen dader, maar een moeder met een uitdaging. Er ontstaan nieuwe elementen:

  • een gesprek tussen de twee moeders als gelijken, buiten de school om;
  • gesprekken tussen de kinderen zelf;
  • training voor de leerkracht, om een burn-out te voorkomen;
  • een schoolbreed programma, en een leercasus voor andere scholen.

De "vijand" werd een medestander. En de oplossing werd gedragen door de ouders zelf, zodat de school niet hoefde te beslissen.

Leerpunten voor de mediator

  • Werk eerst met wie aan tafel zit. De onderstroom komt pas in de tweede en derde pijler.
  • Zie het patroon. Uitsluiting aan alle kanten wijst op angst aan alle kanten. Erken die angst, niet het gedrag.
  • Bondgenoten zijn een bonus. Trekt de andere moeder zich toch terug, dan val je terug op de standaardoplossing. Het bondgenotenspoor is geen vereiste.

Tot slot

Verstoten doen we allemaal. Niet omdat we slecht zijn, maar omdat we bang zijn. Wie dat ziet, kan ophouden met het zoeken naar een schuldige en beginnen met het zoeken naar een oplossing waar iedereen bij hoort. Ook degene die eerst buiten de deur werd gezet.

Wil je meer lezen over deze manier van werken? In het boek Introductie Transcendente Mediation beschrijven Hilde Kroon en Marcel Baatsen de methode stap voor stap.

Deze casus is geanonimiseerd. Details zijn aangepast.

Over de schrijver
Hilde Kroon is als mediator en jurist ruim 20 jaar werkzaam in NL en BE. Ze geeft permanente educatie aan professionele conflictoplossers en is auteur van verschillende boeken over mediation.
Reactie plaatsen