Een model krijgt pas waarde als we er aan tafel mee kunnen werken. De 1-2-3 Opgelost!-methode vertaalt Het Evolutie Systeem naar de praktijk. Twee onderdelen gebruiken we in elk gesprek: de drie vragen en de drie acties. In dit artikel laten we zien hoe ze werken en hoe ze samenhangen.
De drie vragen
Om in een conflict steeds een stap verder te komen, stellen we drie vragen.
1. Wat gebeurt er? Dit is de vraag om alle gegevens te verzamelen die we nodig hebben: de feiten, de argumenten, de belangen, de verlangens en de eigen oplossingen. Het levert de informatie op voor de erkenning, en later voor het optimaliseren van de oplossing.
2. Wat is de andere kant? Dit is de uitnodiging om van positie te wisselen en in de schoenen van de ander te gaan staan. Hieruit ontstaat begrip voor elkaar.
3. Hoe kan het nog beter? Dit is de uitnodiging om een extra dimensie toe te voegen. Wat doet dit met anderen? Wat betekent het voor het gezin, de familie, de organisatie of de maatschappij? Hoe kunnen die meeprofiteren?
De drie vragen volgen de drie pijlers: van mijn kant, via de andere kant, naar het grotere geheel.
De drie acties
Elke pijler heeft een plus- en een minkant. In conflict schieten we vaak in de min. De drie acties zijn de constructieve tegenhanger:
| Pijler | Min | Plus: de actie |
|---|---|---|
| Eerste pijler | Versplinteren | Verzamelen |
| Tweede pijler | Verdoezelen | Onderscheiden |
| Derde pijler | Vernederen | Verheffen |
Verzamelen in plaats van versplinteren. Alles mag op tafel. Niets wordt weggepoetst. Het verzamelen begint met de bereidheid om de ander te horen. Dat is het begin van erkenning en relationeel herstel.
Onderscheiden in plaats van verdoezelen. We onderzoeken de intenties en waarden achter de posities, zonder ze te verdoezelen om de lieve vrede te bewaren.
Verheffen in plaats van vernederen. Vanuit het overzicht zoeken we een oplossing die iedereen verder brengt. Niet door de ander kleiner te maken, maar door het geheel groter te maken.
Hoe ze samenwerken
De vragen sturen het gesprek, de acties sturen de uitkomst. Pas als we de intenties van de ander onderzoeken en een plek geven in de oplossing, is de erkenning compleet. Blijft het bij verzamelen en onderscheiden, dan ontstaat een compromis of een technische oplossing. Pas met verheffen komen we in de derde pijler.
Tot slot
Drie vragen en drie acties. Het lijkt eenvoudig, en dat is het in de kern ook. De praktijk is weerbarstiger. Maar wie ze consequent toepast, heeft altijd een kompas, ook als het gesprek alle kanten op gaat.
Wil je de methode gesprek voor gesprek leren toepassen? In het programma Verheffen! werk je de 1-2-3 Opgelost!-methode uit.






