
Het spel beter spelen, de regels veranderen of een ander spel spelen
Niet elke verandering is even diep. In transcendente mediation onderscheiden we drie ordes van transformatie. Ze laten zien wat partijen proberen te veranderen, en waarom sommige oplossingen niet beklijven.
Eerste orde: het spel beter spelen
Partijen blijven in hetzelfde patroon en proberen daarbinnen te winnen. Beter argumenteren, harder eisen, meer bewijs verzamelen. Dit hoort bij de eerste pijler. Partijen zijn opgeslokt in hun patroon en leggen het probleem bij de ander. Wijzen op hun eigen aandeel heeft hier nog weinig zin: het overzicht ontbreekt nog.
Tweede orde: de regels van het spel veranderen
Partijen gaan anders met elkaar om. Ze leren het perspectief van de ander zien en nemen een nieuwe rol aan, zoals de stap van de dramadriehoek naar de winnaarsdriehoek. Dit hoort bij de tweede pijler en leidt tot een gedragen win-win met herstel van de relatie.
Derde orde: een ander spel spelen
De tegenstelling zelf wordt overstegen. Dit is een paradigmaverschuiving: partijen en mediator werken als co-creators aan een oplossing die ook goed is voor hun omgeving en de maatschappij. Dit hoort bij de derde pijler.
De ordes en de generaties mediation
- Eerste generatie (sturen): het spel beter spelen, met een compromis of materiële win-win als uitkomst.
- Tweede generatie (coachen): een ander spel spelen, met aandacht voor elkaars waarden en herstel van de relatie.
- Derde generatie (co-creëren): het spel en de rollen overstijgen, met oog voor omgeving en maatschappij.
Wat betekent dit voor de praktijk?
Vraag je bij een voorstel af: verandert dit alleen de uitkomst binnen het oude patroon, of verandert het patroon zelf? Een oplossing van de eerste orde houdt vaak geen stand. Een oplossing van de tweede of derde orde wel.
Lees ook Het Evolutie Systeem en Mediationstijlen.
