Terugval midden in de mediation: zo werkt de kind-puber-volwassene-interventie

Het gesprek liep goed. En dan, ineens, gaat het weer over wie er gelijk heeft. Welles, nietes. Het lijkt alsof jullie terug bij af zijn. Herkenbaar? Terugval hoort bij elke mediation. Het is geen mislukking, maar een signaal dat er iets is overgeslagen. Met de kind-puber-volwassene-interventie, kortweg de KPV-interventie, help je partijen terug op koers zonder dat iemand zich aangevallen voelt. In dit artikel lees je hoe dat werkt.

Waarom vallen partijen terug?

In een conflict valt iedereen terug naar de eerste pijler: overleven, standhouden, vechten of vluchten. Ook als het gesprek al een tijdje constructief verloopt, kan één woord een oude wond raken. Het limbische systeem neemt het dan over en partijen zien opnieuw maar één kant: de hunne.

Terugval op zichzelf is niet erg. Het laat zien dat een stukje nog niet is opgepakt. Meestal is dat een belang dat nog niet gehoord is, of een erkenning die nog niet compleet is.

Wat is de kind-puber-volwassene-interventie?

De interventie maakt gebruik van de drie ontwikkelingsfasen uit Het Evolutie Systeem: de kindfase, de puberfase en de volwassenenfase. Het mooie is: niemand wil in de kindfase zitten en iedereen wil graag volwassen zijn. Dat verlangen gebruik je als motor.

Je benoemt de fase, zonder oordeel, en je biedt meteen de uitweg naar de volwassenenfase aan. Mensen voelen dat het klopt en kunnen daardoor snel draaien.

Hoe pas je de KPV-interventie toe?

De interventie volgt dezelfde drie stappen als de rest van de methode: verzamelen, onderscheiden en verheffen.

  1. Feiten benoemen. "Ik merk dat we in een welles-nietes belanden. Dat is kenmerkend voor wat we de emotionele kindfase van conflictoplossing noemen."
  2. Belangen onderzoeken. "Zullen we, als echte pubers, eens onderzoeken hoe het zit en wat we zelf eigenlijk willen, los van wat de omgeving ervan vindt?"
  3. Verheffen. "Als we nu vanuit de volwassen helikopterview kijken: wat kunnen we bedenken waardoor ieder kan doen wat hij of zij wil, terwijl anderen daar ook iets aan hebben?"

Waar moet je op letten?

  • Subtiliteit. Iemand met zijn gedrag in de kindfase plaatsen is confronterend. Benoem het als een fase van het proces, nooit als een eigenschap van de persoon.
  • Ont-schuldigen. Wijs geen schuldige aan. "We zitten nu even in de kindfase" werkt beter dan "jij doet kinderachtig".
  • Focus op de plussen. Benoem ook wat er al wel goed gaat en welke kwaliteit iemand laat zien.
  • De landkaart vooraf. De interventie werkt het best als je in het eerste mediationgesprek al hebt uitgelegd hoe de drie pijlers werken. Dan kun je er rustig naar teruggrijpen: "Eens kijken, waar zitten we nu in het proces?"

En als het niet werkt?

Blijft de terugval terugkomen, dan zit er vaak een diepere dynamiek onder, zoals een macht-onmacht-manipulatiecirkel of een partij die zich diep in het slachtofferschap voelt. Dan zijn zwaardere interventies nodig, zoals de slachtoffer-daderinterventie. Lees daarover meer in het blog over gradaties van weerstand.

Tot slot

Terugval is geen teken dat de mediation mislukt. Het is een uitnodiging om te kijken wat er gemist is. Met de kind-puber-volwassene-interventie maak je die terugval bespreekbaar zonder iemand te beschadigen, en gebruik je het verlangen van partijen om volwassen te handelen als motor van het proces.

Wil je deze interventie oefenen met echte casuïstiek? In het programma Verheffen! van de Advanced Mediation Academy werk je de interventies van Het Evolutie Systeem stap voor stap uit.