Spiral Dynamics in Het Evolutie Systeem

Spiral Dynamics is een model van menselijke ontwikkeling. Het beschrijft hoe mensen, organisaties en samenlevingen zich via opeenvolgende waardensystemen ontwikkelen. In Het Evolutie Systeem laat Spiral Dynamics zien dat de drie pijlers geen losse hokjes zijn, maar een beweging die steeds verder gaat. Op deze pagina lees je hoe het model werkt en hoe je het in mediation gebruikt.

Wat is Spiral Dynamics?

Het model gaat terug op het onderzoek van psycholoog Clare W. Graves en is verder uitgewerkt door Don Beck en Christopher Cowan. Elk ontwikkelingsniveau heeft een eigen kleur en een eigen kijk op de wereld: van overleven en veiligheid in de groep, via macht, orde en regels, naar prestatie, gelijkwaardigheid en ten slotte integraal en holistisch denken.

Twee inzichten zijn belangrijk:

  • Ieder niveau heeft waarde. Een hoger niveau is niet beter, maar omvat meer perspectieven. Elk niveau lost de vraagstukken van zijn tijd en situatie op.
  • Ontwikkeling stopt niet. De spiraal draait door. Nieuwe vraagstukken roepen nieuwe niveaus op.

Ken Wilber bouwde voort op Spiral Dynamics in zijn Integral Theory.

Spiral Dynamics in de drie pijlers

Leg je de spiraal over de drie pijlers, dan zie je dezelfde beweging van kind via puber naar volwassene.

PijlerKleuren in de spiraalKern
Eerste pijler: kindfasePaars, rood en blauwVeiligheid in de groep, macht en kracht, orde en regels
Tweede pijler: puberfaseOranje, groen en de overgang naar geelEigen succes en keuzes, gelijkwaardigheid en verbinding
Derde pijler: volwassenenfaseGeel en turquoiseOverzicht, samenhang en het grotere geheel

De spiraal begint smal en wordt steeds breder. Zo zie je ook het bewustzijn groeien: van één perspectief naar meerdere perspectieven tegelijk. Aan beide kanten van de spiraal staat een vraagteken. Er zijn niveaus vóór wat we kennen, en er komen niveaus na wat we nu overzien.

Wat betekent dit voor de mediator?

  • Herken het waardensysteem. Een partij die vooral vanuit regels en loyaliteit redeneert, vraagt een andere ingang dan een partij die vanuit eigen succes of gelijkwaardigheid kijkt.
  • Spreek de taal van het niveau. Erkenning landt pas als ze aansluit bij de waarden van de partij. Dat is de basis van erkenning op drie niveaus.
  • Geen niveau overslaan. Net als in De Evolutie Matrix kun je niemand van rood naar geel duwen. Je begeleidt stap voor stap.
  • Blijf zelf in de derde pijler. Vanuit het overzicht van geel en turquoise kun je alle niveaus waarderen, zonder ze te veroordelen.

Tot slot

Spiral Dynamics maakt zichtbaar wat Het Evolutie Systeem in de kern zegt: ontwikkeling is een doorgaande beweging, en elk niveau verdient respect. Voor de mediator is het een hulpmiddel om partijen te begrijpen vanuit hun eigen waarden en ze uit te nodigen tot de volgende stap.

Reactie plaatsen